İçeriğe atla
Prof. Dr. Ali Avanoğlu
UPJ Darlığı • Temel bilgiler

UPJ Darlığı Neden Olur? Doğuştan Darlık, Damar Basısı, Yüksek Çıkış

UPJ darlığı çoğunlukla doğuştandır ve bileşkenin kendi duvarındaki dar ya da kasılmayan bir bölümden kaynaklanır. Daha büyük çocuk ve ergende bileşkeyi dıştan sıkıştıran bir çaprazlayan damar öne çıkar; yüksek üreter girişi ve edinsel nedenler daha seyrektir. Neden, ameliyat planını etkiler.

Kimin içinÇocuğuna UPJ darlığı tanısı konan ve 'neden oldu, biz bir şey mi yaptık' diye soran aileler
Okuma≈3 dk
YazanProf. Dr. Ali AvanoğluGüncelleme
Bu sayfa UPJ darlığı tedavisinin bir parçasıdırTedavinin bütününü ana sayfada okuyun
İntrinsik dar segmentkalın duvardar lümenDUVARDA KAS / KOLLAJEN BOZUKLUĞU
Çaprazlayan damaralt kutup damarıDIŞTAN BASI · ARALIKLI TIKANMA
Yüksek üreter girişidar açıAŞAĞI AKIŞ GÜÇ · KIVRIM/KATLANMA
üç neden: intrinsik dar segment · çaprazlayan damar · yüksek üreter girişi
Kısaca5 madde
  • Darlık nasıl ortaya çıkar: Böbrek ve üreter anne karnında ayrı tomurcuklardan gelişir ve üreterin üst ucu böbrek havuzcuğuyla birleşir.
  • İntrinsik darlık: bileşkenin kendi duvarında sorun: Bebeklerde ana neden intrinsik darlıktır: bileşkedeki kısa bir segment ya dardır ya da kas lifleri düzensiz olduğu için diğer bölümler gibi dalga biçiminde kasılamaz.
  • Çaprazlayan damar: dıştan bası: Böbreğin alt kutbuna giden ek bir atardamar ya da toplardamar bazen üreterin tam başlangıcının önünden geçer ve bileşkeyi dıştan sıkıştırır.
  • Yüksek üreter girişi, kıvrım ve bantlar: Normalde üreter, huni biçimli havuzcuğun en alt noktasından çıkar.
  • Edinsel ve ikincil nedenler: Daha seyrek olarak darlık sonradan gelişir: daha önce geçirilmiş böbrek ya da üreter ameliyatı, taş düşürme sırasında oluşan yaralanma, tekrarlayan enfeksiyonların…
01

Darlık nasıl ortaya çıkar

Böbrek ve üreter anne karnında ayrı tomurcuklardan gelişir ve üreterin üst ucu böbrek havuzcuğuyla birleşir. Bu birleşme noktasının gelişimi kusursuz tamamlanmazsa bileşke dar, kasılması bozuk ya da dış basıya açık kalabilir.

Metnin tamamını oku
  • Bu nedenle UPJ darlığı büyük ölçüde gelişimsel bir durumdur; gebelikte yapılan ya da yapılmayan bir şeyin, beslenmenin ya da ilaçların sonucu değildir. Aileler sıkça suçluluk duyar; bunun için bir neden yoktur.
  • Darlığın birkaç yapısal tipi vardır. Aynı çocukta birden fazla etken birlikte bulunabilir ve hangisinin öne çıktığı yaşa göre değişir.
02

İntrinsik darlık: bileşkenin kendi duvarında sorun

Bebeklerde ana neden intrinsik darlıktır: bileşkedeki kısa bir segment ya dardır ya da kas lifleri düzensiz olduğu için diğer bölümler gibi dalga biçiminde kasılamaz. İdrar bu 'aperistaltik' bölümden itilemez, üstte birikir.

Metnin tamamını oku
  • Bu segment dışarıdan bakıldığında bazen tümüyle normal görünür; sorun duvarın yapısındadır. Kimi olguda bileşkede gerçek bir çap daralması ya da içte kıvrım ve perde benzeri bir yapı saptanır.
  • İntrinsik darlıkta tedavi gerektiğinde dar segment çıkarılır ve üreter havuzcuğa yeniden, geniş bir ağızla dikilir. Bu, Anderson–Hynes (dismembered) piyeloplastinin temel mantığıdır.
03

Çaprazlayan damar: dıştan bası

Böbreğin alt kutbuna giden ek bir atardamar ya da toplardamar bazen üreterin tam başlangıcının önünden geçer ve bileşkeyi dıştan sıkıştırır. Buna çaprazlayan damar (alt pol aksesuar damarı) denir.

Metnin tamamını oku
  • Literatürde çocuk UPJ darlıklarının yaklaşık %20–40'ında çaprazlayan damar bildirilmiştir; büyük çocuk ve ergende, özellikle gelip geçen ağrı ataklarıyla başvuranlarda bu oran yarıya yaklaşır. Damar çoğu zaman bebeklikte sorun çıkarmaz, çocuk büyüyüp idrar akımı arttıkça bası belirgin olur.
  • Damar kesilmez; böbreğin bir bölümünü besler. Piyeloplastide üreter damarın önüne aktarılır ve havuzcuğa yeni konumunda dikilir. Ameliyat öncesinde damarın varlığı MR ürografi ya da ameliyat sırasında doğrudan görülerek anlaşılır.
04

Yüksek üreter girişi, kıvrım ve bantlar

Normalde üreter, huni biçimli havuzcuğun en alt noktasından çıkar. Kimi çocukta üreter havuzcuğun yan duvarından, daha yüksekten çıkar; havuzcuk genişledikçe bu çıkış bir valf gibi katlanır ve akım zorlaşır. Buna yüksek üreter girişi denir.

Metnin tamamını oku
  • Bileşke çevresindeki fibröz bantlar ve yapışıklıklar ya da üreterin başlangıcındaki keskin bir kıvrım da benzer etki yapabilir. Bu tipler çoğunlukla intrinsik darlık ya da geniş havuzcukla birlikte görülür.
  • Dismembered piyeloplasti bu sorunların tümüne aynı anda çözüm getirir: havuzcuk küçültülür, çıkış en alt noktaya taşınır ve huni yeniden biçimlendirilir.
05

Edinsel ve ikincil nedenler

Daha seyrek olarak darlık sonradan gelişir: daha önce geçirilmiş böbrek ya da üreter ameliyatı, taş düşürme sırasında oluşan yaralanma, tekrarlayan enfeksiyonların bıraktığı skar ya da nadiren dıştan bası yapan başka bir doku. Bunlara ikincil (sekonder) UPJ darlığı denir.

Metnin tamamını oku
  • Ağır böbrek reflüsünde üreter çok geniş ve kıvrımlı hale gelebilir ve bileşkede akımı güçleştiren bir bükülme oluşabilir; bu durumda reflü ile darlık birlikte değerlendirilir.
  • Nedeni bilmek ameliyat yönteminin, kesinin ve beklentinin planlanmasını kolaylaştırır; ancak izlem ve ameliyat kararını belirleyen neden değil, böbreğin fonksiyonu ve genişlemenin seyridir. Bizde iki çocuk ürolojisi uzmanı bu planı ortak değerlendirmeyle yapar.
UPJ Darlığı video rehberi3 kısa video, sırayla
Sık sorulanlar
UPJ darlığı anne ya da babadan geçer mi?
Çoğu olgu ailede başka kimsede olmadan, tek başına ortaya çıkar. Aynı ailede birden fazla çocukta hidronefroz görülebildiği bildirilmiştir; ancak belirli bir kalıtım kalıbı tanımlanmamıştır ve kardeşlerin rutin taranması gerekmez. Kuşkunuz varsa hekiminize sorabilirsiniz.
Gebelikte yaptığım bir şey buna neden olmuş olabilir mi?
Hayır. UPJ darlığı böbrek ve üreterin gebeliğin erken haftalarında gelişimi sırasında ortaya çıkan yapısal bir durumdur; beslenme, çalışma, stres ya da sık kullanılan ilaçlarla ilişkisi gösterilmemiştir.
Çaprazlayan damar ameliyatsız geçer mi?
Damar kalıcıdır; ancak her çaprazlayan damar bası yapmaz. Belirti ve fonksiyon kaybı yoksa izlenebilir. Tekrarlayan ağrı, kötü boşalma ya da fonksiyon düşmesi varsa piyeloplasti ile üreter damarın önüne alınır ve sorun kalıcı biçimde düzeltilir.
Neden bilinmeden ameliyata girilir mi?
Evet, sıklıkla. Ultrason ve MAG3, nedenin türünü her zaman göstermez; kesin tip çoğu kez ameliyat sırasında görülür. Dismembered piyeloplasti intrinsik darlık, çaprazlayan damar ve yüksek giriş için aynı ameliyatta çözüm sunduğundan bu durum planı aksatmaz.
Prof. Dr. Ali Avanoğlu'nun bu konudaki yayınları · 1
  1. Avanoglu A, Tiryaki S (2020). Embryology and Morphological (Mal)Development of UPJ. Frontiers in pediatrics. PubMed ↗
İlgili sayfalarTüm dizin →
Temel bilgilerUPJ Darlığı (Üreteropelvik Bileşke Darlığı) Nedir?UPJ darlığı (üreteropelvik bileşke darlığı; halk dilinde böbrek çıkışı darlığı), böbrek havuzcuğunun üretere açıldığı noktadaki daralmadır. İdrar bu noktadan yavaş geçer, havuzcuk genişler ve ultrasonda hidronefroz (böbrek genişlemesi) görülür. Çoğu çocukta doğuştandır ve büyük bölümü ameliyatsız izlenebilir.Piyeloplasti ve yöntemlerÇaprazlayan Damar (Crossing Vessel) Varsa Ameliyat Nasıl DeğişirÇaprazlayan damar, böbreğin alt kutbuna giden ve üreteropelvik bileşkeyi (UPJ) dıştan sıkıştıran ek bir damardır. Büyük çocuk ve ergende aralıklı yan ağrısının sık nedenidir; bu sayfa damarın ameliyatı nasıl değiştirdiğini ve kesilip kesilmediğini anlatır.Piyeloplasti ve yöntemlerAnderson–Hynes (Dismembered) PiyeloplastiAnderson–Hynes piyeloplasti, UPJ darlığında dar bileşkenin çıkarılıp üreterin böbrek havuzcuğuna yeniden ağızlaştırıldığı 'dismembered' (ayrık) onarım tekniğidir. Çocukta ve erişkinde altın standarttır; bu sayfa tekniğin neden tercih edildiğini ve adımlarını anlatır.Yaşa göre ve özel durumlarErişkinde UPJ Darlığı: Belirtiler, Değerlendirme ve TedaviErişkinde UPJ darlığı çoğu zaman çocukluktan beri var olan ve geç belirti veren bir darlıktır; yan ağrısı, tekrarlayan enfeksiyon veya böbrek taşıyla ortaya çıkar. Bu sayfa yetişkinde değerlendirme ve tedavi seçeneklerini, kılavuz yerine derleme verisine dayandığını belirterek özetler.
Hekime ulaşın

Size en uygun UPJ darlığı değerlendirmesiyle hekime ulaşmak ister misiniz?

İki yol var. Hekimin sizi görmeden önce durumunuzu bilerek yanıt vermesini isterseniz önce kısa değerlendirmeyi yapın; sorunuz kısaysa doğrudan yazın. İki yol da aynı ekibe ulaşır.

1 Önce durumumu değerlendireyimÖnerilen Yol Haritası 2 dakikada birkaç soru sorar, anatomik şemayla yanıtlarınızı toplar ve hazır bir özet üretir. Sonunda özet WhatsApp mesajınıza eklenir — hekim durumunuzu bilerek yanıtlar. Yol Haritasını başlat
2 Doğrudan yazayım Yandaki formu doldurun; mesaj WhatsApp'ta (ya da e-postada) hazır açılır, göndermeden önce düzenleyebilirsiniz. Bu sayfanın konusu mesaja otomatik eklenir.

Editörün notu: Yaş ve kısa bir cümle yeterli; tıbbi terim kullanmanız gerekmez. Fotoğraf göndermeyin — gerekirse hekim güvenli kanaldan ister. Yazdıklarınız yalnızca siz gönderdiğinizde iletilir; bu sayfa hiçbir bilgiyi kaydetmez.

Doğrudan iletişimYanıt hekimden gelir
Kimin için?
Hazır sorular:

Mesajınız sunucuya kaydedilmez; WhatsApp/e-posta ile iletilir. Aydınlatma metni →

Gomauna Web Design and Development gomauna.com Prof. Dr. Ali Avanoğlu | 2026 © All Rights Reserved. SEO & GEO OPTIMIZED
WhatsApp Yol Haritası