Orşiopeksi mi, Orşiektomi mi? Erişkinde Testis Kararı

Orşiopeksi, testisin ve damar yapılarının serbestleştirilip torbaya gerginliksiz indirilmesi ve sabitlenmesidir; testis korunur, hormon üretimine katkısı sürer ve elle muayene edilebilir hâle gelir. Orşiektomi ise testisin damarlarıyla birlikte çıkarılmasıdır; doku patolojik incelemeye gönderilir ve o testise ait kanser riski ortadan kalkar.

Testis korunmaya değer görülüyorsa indirme öne çıkar. Ergenlik sonrası yapılan orşiopeksi kanser riskini belirgin azaltmasa da, testisin torbada olması olası bir kitlenin erken fark edilmesini sağlar.

• Testis normale yakın boyutta, kıvamı iyi ve ultrasonda yapısı düzgünse.
• Hormon üretimine katkı önemliyse: karşı testis küçük, işlevi sınırlı ya da yoksa.
• Çift taraflı inmemiş testiste: her testis korunmaya çalışılır.
• Hasta testisini korumayı tercih ediyor ve ömür boyu düzenli izlemi kabul ediyorsa.
• Testis kasıkta ele geliyor ve gerginliksiz indirilebilecek damar boyu varsa.

İşlevi olmayan bir testisin taşıdığı risk, sağladığı yarardan büyükse çıkarma önerilir. Bu özellikle karın içinde kalmış ve ergenlik sonrasına ulaşmış testisler için geçerlidir; kanser riski bu grupta en yüksektir ve sperm üretimi çoğunlukla kaybolmuştur.

• Testis belirgin küçük, yumuşak ve işlevsizse; karşı testis sağlıklı ve normal boyuttaysa.
• Karın içi testis, ergenlik sonrası, indirilmesi güç ya da yapısı bozuksa.
• Ultrasonda şüpheli alan, kitle ya da tümör belirteçlerinde yükseklik varsa.
• Hasta kanser kaygısını tamamen ortadan kaldırmayı tercih ediyorsa.
• Testis kalıntısı (nubbin) ya da torsiyon geçirmiş, canlılığını yitirmiş testis bulunmuşsa.

Ergenlik sonrasından yaklaşık 50 yaşa kadar olan dönem karar açısından en çok tartışılan aralıktır. Testis kanseri en sık genç erişkinlikte görülür; bu yüzden bu yaş grubunda işlevsiz bir testis için çıkarma, işlevli bir testis için indirme ve yakın izlem daha çok tercih edilir.

Orşiopeksi seçildiyse aylık kendi kendine muayene ve düzenli hekim kontrolü ömür boyu sürer; karşı testis de izlenir. Orşiektomi seçildiyse patoloji sonucu değerlendirilir ve kalan testis düzenli izlenir; tek testisin korunması önem kazanır.